Medisch Erfgoed
actueel topstukken verzamelingen verhalen onderwijs weblinks reageren colofon
Universiteitsmuseum Utrechtcollectie onderwijsmiddelen geneeskunde algemeen1840-1880Dit anatomische model is door de Fransman Louis Thomas Jerôme Auzoux (1797-1880) vervaardigd uit papier-maché. In het begin van de 19e eeuw studeerde Auzoux geneeskunde. Hij zocht daarbij naar alternatieven voor het anatomisch onderwijs. Al vroeg in zijn studie modelleerde Auzoux een wasmodel om het menselijk lichaam beter te begrijpen. Ook speelde mee, dat in deze periode weinig kadavers beschikbaar waren voor het onderwijs, onder andere door veranderde wetgeving. Met name in de 18e eeuw waren poppen, snuifdozen en kunstobjecten van papier-maché mateloos populair. Vooral in Frankrijk werden veel van dit soort voorwerpen vervaardigd. Franse vrouwen kochten papier op van onder meer boekbinders en bewerkten het door erop te kauwen. Papier-maché betekent dan ook letterlijk 'gekauwd papier'. Geïnspireerd door het levensechte voorkomen van de papier-maché poppen begon Auzoux te experimenteren. In 1822, het jaar dat hij afstudeerde, presenteerde hij zijn eerste anatomische model uit papier-maché aan de Franse academie voor geneeskunde. Vanaf 1825 begin hij in zijn atelier op commerciële basis menselijke, dierlijke en botanische modellen te vervaardigen. Eerst maakte hij de ruwe vorm; details zoals aderen werden later aangebracht.Papier-maché had als voordeel dat de grondstoffen betaalbaar waren. Bovendien waren de modellen minder fragiel dan modellen uit was. Auzoux maakte gebruik van die eigenschap: zijn modellen bevatten uitneembare onderdelen, zodat men beter inzicht kon krijgen in de onderlinge verhoudingen van organen. De modellen werden ook in Nederland gekocht. Van de Universiteit Utrecht is bekend dat deze in de 1e helft van de 19e eeuw modellen van Auzoux heeft aangekocht. Later schaften ook middelbare scholen dergelijke onderwijsmodellen aan.
