Medisch Erfgoed
actueel topstukken verzamelingen verhalen onderwijs weblinks reageren colofon
Universiteitsmuseum Groningenmedische collecties, onderwijsmiddelen, anatomie1950-1960Dit dialysetoestel uit de jaren vijftig van de twintigste eeuw werkt volgens de principes van de uitvinder van de kunstnier, Willem Johann Kolff (1911).In de vorige eeuw groeide het inzicht in nierfunctiestoornissen en mogelijke behandelingen daarvan. Men had alleen nog niet de mogelijkheden om actief in te grijpen. Al in 1913 werd door artsen geprobeerd het bloed van patiƫnten door filtratie van een overschot aan afvalstoffen en vocht te ontdoen. Buizen met kleine gaatjes moesten ervoor zorgen dat eiwitten en bloedcellen achterbleven en vocht en afvalstoffen werden afgevoerd. Er waren echter twee grote problemen: de ontstolling van het bloed, en het feit dat geen goed filter voorhanden was. Een oplossing kwam in zicht toen heparine, het ontstollingsmedicijn bij uitstek, en een dun cellofaanvlies als filter ter beschikking kwamen. Kolff, die tijdens zijn opleiding in Groningen met fysioloog Brinkman al aan en kunstnier werkte, heeft ervoor gezorgd dat het grote oppervlak aan cellofaan dat nodig was voor dialyse in een handzaam apparaat werd verwerkt. In Kampen, waar hij later als internist werkzaam was, kon hij zelfstandig en ongestoord werken. Met resultaat: in 1944 werd de eerste dialyse uitgevoerd, en deze was direct succesvol.Dit dialysetoestel dateert van een aantal jaren later, maar werkt volgens de principes van Kolff. De idee van een grote trommel en uitwisseling van afvalstoffen via een semi-doorgankelijk membraan is in dit exemplaar nog duidelijk te herkennen.