Medisch Erfgoed
actueel topstukken verzamelingen verhalen onderwijs weblinks reageren colofon
Museum Boerhaavecollectie microscopische preparaten Jelgersmaca. 1910Deze hersencoupes zijn vervaardigd door de Leidse hoogleraar in de psychiatrie Gerbrandus Jelgersma (1859-1942). Jelgersma is vooral bekend geworden door zijn rol bij de introductie van de psychoanalyse in Nederland. Het was echter niet zijn bekering tot Freud's theorieën die hem wetenschappelijke faam brachten. Sterker nog, met zijn omarming van de psychoanalyse bevond Jelgersma zich in een geïsoleerde positie. Het wetenschappelijke werk waar hij onlosmakelijk mee verbonden is deed hij op het gebied van de hersenanatomie. Door hersenen ongeveer zes maanden in een kleuroplossing te laten staan werden de zenuwen gekleurd. Vervolgens werden de hersenen in zeer dunne plakjes gesneden waardoor de zenuwbanen door de hersenen te volgen waren. Voor het snijden van de coupes gebruikte Jelgersma een speciale reuzenmicrotoom: een mechanisch mes waarmee de hersenen in z'n geheel in plakjes gesneden konden worden. De hersencoupes bewaarde hij en vormden de basis voor zijn hersenatlas: Atlas anatomicum cerebri humani. Deze verscheen in 1931 maar werd nog tot in de jaren zestig gebruikt. Enkele coupes zijn te zien in zaal 18 van Museum Boerhaave. Zij zijn in bruikleen gegeven door Anatomisch Museum LUMC.Fotografie: Museum Boerhaave